(Çeviri) Yıkıcı Karakter – Walter Benjamin

Çevirmenin Notu: Walter Benjamin’in 1931 yılında kaleme aldığı bu deneme ilk olarak Frankfurter Zeitung gazetesinin 20 Kasım 1931 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Yazıya şu linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.textlog.de/benjamin/kleine-prosa/denkbilder/destruktive-charakter

Bir insan, geriye dönüp hayatına baktığında, yaşadığı neredeyse tüm derin bağların, herkesin “yıkıcı karakteri”nin iyi bilindiği konusunda hemfikir olduğu insanlardan kaynaklandığını fark edecektir. Bir gün, belki de tesadüfen, bu gerçeğiyle karşılaşır ve bu durumun yaratacağı şok ne kadar şiddetli olursa, yıkıcı karakteri geliştirme şansı da o kadar artacaktır.

Yıkıcı karakterin tek bir sloganı vardır: Yer açın; tek bir eylemi: temizlik. Temiz havaya ve açık alana duyduğu ihtiyaç, her türlü nefretten daha güçlüdür.

Yıkıcı karakter genç ve neşelidir. Çünkü yıkmak kendi çağımızın izlerini ortadan kaldırdığı için gençleştirir; her bir ortadan kaldırma eylemi, yıkıcıya kendi durumunun tam bir indirgenmesini, hatta köküne inmesini ifade ettiği için neşelendirir. Dünyanın, yok edilmeye layık olup olmadığına göre ne kadar muazzam bir şekilde basitleştiğinin farkına varmak, bizi bu Apolloncu yıkıcı imgeye daha da yaklaştırır. Bu, var olan her şeyi uyumlu bir şekilde kucaklayan büyük bir bağdır. Bu manzara, yıkıcı karaktere en derin uyumun sergilendiği bir gösteri sunar.

Yıkıcı karakter her zaman taze bir enerjiyle çalışır. Hızını belirleyen doğadır, en azından dolaylı olarak: çünkü o, doğadan bir adım önde olmak zorundadır. Aksi takdirde yıkımı doğanın kendisi üstlenecektir.

Yıkıcı karakterin zihninde hiçbir görüntü canlanmaz. İhtiyaçları azdır ve en önemsiz ihtiyacı da, yıkılanın yerine neyin geçeceğini bilmektir. Başlangıçta, en azından bir an için, o şeyin durduğu boş alan, kurbanın yaşadığı yerdir. Onu işgal etmeden önce ona ihtiyaç duyan biri mutlaka çıkacaktır.

Yıkıcı karakter işini yapar, sadece yaratıcı işlerden kaçınır. Yaratıcının yalnızlığı aradığı gibi, Yıkıcı da sürekli olarak kendini insanlarla, eylemine tanık olanlarla çevrelemelidir.

Yıkıcı karakter bir işarettir. Tıpkı her yönden rüzgara maruz kalan bir dağın tepesi gibi, o da her yönden dedikodulara maruz kalır. Onu bundan korumaya çalışmak anlamsızdır.

Yıkıcı karakter, anlaşılmakla hiç ilgilenmez. Bu yöndeki çabaları yüzeysel bulur. Yanlış anlaşılmak ona zarar veremez. Aksine, tıpkı kehanetler, bu yıkıcı devlet kurumları gibi, yanlış anlaşılmayı kışkırtır. En küçük burjuva olgusu olan dedikodu, ancak insanların yanlış anlaşılmak istemedikleri zaman ortaya çıkar. Yıkıcı karakter yanlış anlaşılmaya izin verir; dedikoduyu teşvik etmez.

Yıkıcı karakter, evine bağlı olan insanın düşmanıdır. Evine bağlı olan insan rahatlık arar ve evine bağlılığı bunun en somut örneğidir. Evinin içi, onun bu dünyaya bıraktığı kadife kaplı izdir. Yıkıcı karakter ise yıkımın izlerini bile siler.

Yıkıcı karakter, gelenekçilerin ön saflarında yer alır. Bazıları nesneleri dokunulmaz hale getirip koruyarak aktarır, diğerlerini ise durumları yönetebilir hale getirip ortadan kaldırarak aktarır. Bunlara Yıkıcılar denir.

Yıkıcı karakter, temel duygusu olayların gidişatına karşı yenilmez bir güvensizlik ve her an her şeyin ters gidebileceğini fark etmeye hazır olan tarihsel insanın bilincine sahiptir. Bu nedenle yıkıcı karakter, güvenilirliğin ta kendisidir.

Yıkıcı karakter, hiçbir şeyi kalıcı görmez. Ama tam da bu yüzden her yerde yollar görür. Başkalarının duvarlarla ya da dağlarla karşılaştığı yerde, o orada bir yol görür. Ancak her yerde bir yol gördüğü için, her yerde önündeki engelleri de ortadan kaldırmak zorundadır. Her zaman kaba kuvvetle değil, bazen de daha incelikli bir şekilde. Her yerde yollar gördüğü için, kendisi de her zaman bir yol ayrımında durur. Hiçbir an, bir sonraki anın ne getireceğini bilemez. Var olanı yıkıp enkaza dönüştürür; enkazın kendisi için değil, onları kesen yol için.

Yıkıcı karakter, hayatın yaşanmaya değer olduğu duygusuyla değil, intiharın bu zahmete değmeyeceği duygusuyla yaşar.