Trump’ın Avrupa’yla Dansı

Geçtiğimiz hafta yayımlanan 2025 Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesi, dünya gündeminin zirvesinden inmiyor. Belge hakkındaki tartışmaların önümüzdeki günlerde de süreceği gözüküyor. Bunda belgenin ABD’nin hem kendisine hem de dışarısına nasıl baktığına dair önemli veriler sunmasının payı büyük.

Belgenin ana temasını ABD’nin “içeriye dönmesi” oluşturuyor. Buna göre ABD, azalan küresel hegemonya gücünü içe kapanarak çözmeyi amaçlıyor. Fakat bu “dışarısıyla” ilgilenmeyeceği anlamına da gelmiyor. İçeriye kapanarak edineceği güçle (mümkünse kısa vadede, değilse de orta vadede) tekrar tek hegemon güç olmayı istiyor. Böylelikle hegemonyasını Çin ya da başka ülkelerle paylaştığı bir “çok kutupluluk” halini kabul etmeyeceğini beyan ediyor.

Bu beyan askeri, ekonomik ve siyasi gelişmelere de yön veriyor.

Askeri alanda ABD’nin “Lebensraum”una (yani kıta Amerikasına) ağırlık vereceği, diğer bölgelere ise destek sunacağı görülüyor.

Ekonomik alanda küreselleşmenin sürdürülmesinin yerine içe kapanmanın, paranın ve emek-gücünün serbest dolaşımını esas alan finans sermayesinin yerine yapay zeka ve güvenliğe odaklanan “teknoloji” sermayesinin öne çıkması muhtemel.

Siyasi alanda ise Trump’a yakın duran öznelere açık destek verilerek iktidarlarının güçlendirilmesi ya da iktidara gelmelerinin sağlanması, Rusya ve Çin ile ilişkilerin de belli bir dengede devam ettirilmesi planlanıyor.

Avrupa’yla olan ilişkilere gelince, bu üç alanda da Trump ve Avrupa’yı ciddi gerilimler bekliyor.

Trump Avrupa’yı Aşağılıyor

Belgede Avrupa’nın ABD için vazgeçilemez olduğu belirtilse de Avrupa ülkelerinin “tekil” karakterini güçlendiren siyasi hareketlere destek verilmesi gerektiği ifade ediliyor.[1] Yani Avrupa’daki Trump yanlısı siyasi hareketlere destek verileceği açıkça beyan ediliyor.

CDU/CSU gibi “muhafazakârlar” Avrupa’nın ABD’nin nesnesi haline gelmemesi gerektiğini[2], Almanya Şansölyesi Merz belgedeki Avrupa’yla ilgili kısımların “korkunç” olduğunu[3], Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen ise Trump “demokrasimize” karışmamalı[4] diyerek tepkilerini koymakta gecikmediler.

Bu tepkilere kulak asmayan Trump, Avrupa’yı “zayıf” insanlar tarafından yönetilen ve giderek çürüyen bir yapı olarak tanımlayarak resmen aşağılıyor. [5] Yapılan anketlerin gösterdiği üzere Avrupalıların da liderlerini “zayıf” görmelerinden[6] dolayı Trump ve yandaşları önümüzdeki dönemde Avrupalı liderleri aşağılamaktan çekinmeyeceklerdir.

Papa Leo’nun Trump’a uyarıda bulunarak ABD-AB ilişkilerinin bozulmaması gerektiğini söylemesi[7] ise kubbede hoş bir seda olmaktan öteye gidemiyor.

Ukrayna Planı

Trump ile Avrupalı liderler arasındaki bir diğer gerilim noktası ise Ukrayna.

Trump, sunduğu plana ayak direyen Zelenski’yi devirmek ve böylece planı rahatça uygulayabilmek için Ukrayna’da seçim istiyor.[8] Zelenski ise bir taraftan ABD “güvenliği sağladığı” takdirde seçime hazır olduğunu söyleyip[9] diğer taraftan Avrupalı ortaklarıyla görüştükten sonra Trump planına dair önerilerini ABD’ye ileterek[10] zaman kazanmaya çalışıyor.

AB ise Ukrayna’nın savaşa devam edebilmesini sağlayacak mali koşulları gerçekleştirmek için burjuva hukukunu yok etmeye çabalıyor.

AB, Rusya’nın varlıklarına el koyulmasına karşı çıkan Macaristan’ın vetosunu engellemek için yasal hazırlıklar yaparken[11] altı ayda bir dondurduğu Rusya Merkez Bankası’nın varlıklarını bu sefer süresiz dondurmak için resmi süreç başlattı.[12]

Rusya’yı “barış planı”na ikna etmeye çok yakın olduğunu düşünen Trump için bu el koymalar ve dondurmalar elbette istenmeyen bir durum. Ve bu da Avrupa ile arasındaki bir başka gerilim noktası.

Avrupa’nın Savaş Hazırlıkları Sürüyor

Rusya’nın Ukrayna’dan sonra kendisini işgal edeceğinden “emin olan” Avrupa, hazırlıklarını sürdürüyor.

Kraliyet Donanması Komutanı Jenkins Atlas Okyanusu’ndaki “hakimiyetlerini” Ruslara kaptırabileceklerini iddia ediyor[13], Londra Rus donanmasına karşı “Atlantik Kalesi” isimli savunma projesine başlıyor[14] ve Savunma Bakanı “savaşın gölgesi Avrupa’nın kapısını çalıyor” diyerek[15] İngilizleri savaşa hazırlıyor.

Alman silah şirketi Rheinmetall dünyanın en büyük ikinci silah şirketi olma yolunda hızla ilerlerken[16] Berlin devletin kritik yapılarını koruyacak dronlardan sorumlu birim kuruyor.[17] Polonya ise kullanım ömrü dolmak üzere olan MiG-29 savaş uçaklarını Ukrayna’ya göndermeyi teklif ediyor.[18]

Öte yandan AB kurumları yasa ve yönetmelerdeki çevreci kuralların azaltılması konusunda anlaşmaya vararak[19] hem sanayi hem de savaş sermayesinin çevreyi talan etmesine destek sunuyor.

Trump, daha öncesinde güvenlikleri için ABD’nin değil kendilerinin harcama yapması gerektiğini söylediğinden bu savaş hazırlıklarına “sessiz” kalıyor. Bundan güç alan Pentagon ve Wall-Street sermayesi, Avrupa’daki silahlanmayı desteklemekle kalmayıp “5 yılınız kaldı” diyerek körüklüyor.[20]

Fakat bu hazırlıklar Trump’ın “barış planlarını” sabote ettiği takdirde başka bir gerilim noktası yaratabilir.

Çatlak Sesler

Belgedeki ifadelerin ve Trump’ın açıklamalarının yanı sıra yaşanan birtakım gelişmeler de Avrupa ile Trump arasındaki gerilimin artacağına işaret ediyor.

Örneğin, belgede agresif şekilde olmasa da Çin’in kuşatılmasına devam edilmesi gerektiği bildirilmesine rağmen Avrupa Çin ile ilişkilerini geliştiriyor.

Rusya’ya yönelik yaptırımlara karşı çıkan Macaristan, Alman otomotiv sermayesinin yerine Çin otomotiv sermayesinin merkezi olmaya başlıyor.[21] Alman Dışişleri Bakanı Çin’i ziyaret etmekten geri kalmıyor[22], yabancı sermayedarlar, özellikle de Çin sermayesi Alman şirketlerini satın alıyor[23], Macron ise Çin sermayesini Avrupa’ya yardıma çağırıyor.[24]

Öte yandan ilişkilerde oluşan gerilim hali, Avrupa’daki çatlakları da büyütüyor.

Trump’ın açıklamaları Avrupa sağını bile bölmüş durumda. Almanya’da AfD Trump’ı desteklerken Fransa’da Ulusal Cephe temkinli davranıyor.[25]

Son dönemde Macaristan gibi varlıkların dondurulmasına bazı “teknik” itirazlarda bulunan Belçika’ya Rusya’nın varlıklarına el koyması için Merz ve von der Leyen tarafından baskıda bulunuluyor.[26] Diğer yandan Rus milyarderler ve devlet şirketleri de karşı atağa geçip dondurulan varlıkları için toplamda 53 milyar avroyu bulan davalar açıyorlar.[27] AB ülkelerinin bir kısmı ise Avrupa Komisyonu’nun “Rusya’nın saldırılarını önlemek için” hazırladıkları planları uygulamamayı düşünüyor.[28] Yunanistan ise fırsattan yararlanarak ABD’den ithal ettiği doğalgazı Orta Doğu ve Doğu Avrupa’ya satmayı planlıyor.[29]

Ve bu gerilimler, çatlaklar ve “fırsatların” ışığında bakıldığında Transatlantik ittifakını güneşli günlerin beklemediği görülüyor.

---

[1] https://harici.com.tr/yeni-abd-stratejisinin-ab-ayagi-milli-muhafazakar-enternasyonal-guclendirilecek/

[2] https://www.dw.com/en/germany-rejects-us-security-strategys-outside-advice/a-75035763

[3] https://www.politico.eu/article/germany-friedrich-merz-calls-parts-donald-trump-security-strategy-unacceptabl/

[4] https://www.politico.eu/article/european-democracy-ursula-von-der-leyen-donald-trump/

[5] https://www.politico.com/news/2025/12/09/trump-dasha-burns-interview-europe-immigration-ukraine-00682016

[6] https://www.politico.eu/article/donald-trump-european-politics-poll/

[7] https://www.politico.eu/article/pope-leo-urges-us-donald-trump-not-break-apart-europe-relationship/

[8] https://www.politico.com/news/2025/12/09/trump-dasha-burns-interview-europe-immigration-ukraine-00682016

[9] https://harici.com.tr/zelenskiy-90-gun-icinde-secim-icin-sartlarini-acikladi/

[10] https://www.axios.com/2025/12/10/ukraine-response-peace-plan-trump-kushner

[11] https://www.ft.com/content/844ca37f-8c3b-4503-b274-175d6f034476

[12] https://harici.com.tr/ab-rusya-merkez-bankasi-varliklarini-suresiz-dondurma-sureci-baslatti/

[13] https://www.thetimes.com/uk/defence/article/atlantic-russia-news-6ls8m3fkn

[14] https://www.gov.uk/government/news/uk-unveils-new-undersea-warfare-technology-to-counter-threat-from-russia#:~:text=The%20UK%20has%20unveiled%20work,and%20its%20submarine-hunting%20capabilities

[15] https://www.politico.eu/article/uk-defense-minister-al-carns-war-nato-allies-europe-military-intelligence/

[16] https://www.german-foreign-policy.com/news/detail/10234

[17] https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-12-06/germany-speeds-up-anti-drone-measures-as-airport-incursions-mount

[18] https://x.com/SztabGenWP/status/1998467600280367473

[19] https://www.politico.eu/article/eu-strikes-deal-green-rules-cut-major-ursula-von-der-leyen-deregulation-drive/

[20] https://harici.com.tr/pentagon-ve-wall-streetten-ortak-uyari-batinin-hayatta-kalmasi-icin-sadece-bes-yilimiz-kaldi/

[21] https://www.german-foreign-policy.com/news/detail/10233

[22] https://global.chinadaily.com.cn/a/202512/11/WS693a8677a310d6866eb2e24b.html

[23] https://www.german-foreign-policy.com/news/detail/10231

[24] https://www.politico.eu/article/europe-china-emmanuel-macron-foreign-investment-trade/

[25] https://harici.com.tr/trumpin-destegi-avrupa-sagini-boldu/

[26] https://www.german-foreign-policy.com/news/detail/10230

[27] https://europeantradejustice.org/billion-dollar-investor-legal-cases-undermine-sanctions-and-ukraines-defence/

[28] https://www.euractiv.com/news/eu-capitals-set-to-push-back-on-commissions-defence-roadmap/

[29] https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-12-08/greek-us-lng-deals-reshape-europe-s-energy-map-deputy-pm-says