Davos’un Ardından

Bu hafta Davos’ta gerçekleşen Dünya Ekonomik Forumu, Batılı emperyalist güçler arasındaki çatlakların yarığa dönüştüğünü açıkça ortaya koydu. Forumda yapılan konuşmalarda katılımcılar, İkinci Emperyalist Paylaşım Savaşı’nın ardından kurulan küresel düzenin sona erdiğini sıkça ifade ettiler.

Kanada Başbakanı Carney’in kürsüden dile getirdiği ve katılımcılardan büyük alkış alan “Bu geçiş dönemi değil, bir kopuş” ifadesi[1] ile ABD Ticaret Bakanı Lutnick’in “Küreselleşme başarısız oldu” diyerek “Önce Amerika” vurgusunu yinelemesi[2] bu durumun açık birer itirafı niteliğindeydi.

Kopuş

Bu “kopuşun” itici gücünün ABD olduğu, son gelişmelerde de görülüyor. Özellikle ABD Başkanı Trump ve adamları, Avrupa’yı eşit bir ortak değil de bir tebaa gibi gördüklerini her fırsatta göstermekten çekinmiyorlar.

Trump’ın Davos’ta Grönland konusunda Avrupa’ya ültimatomda bulunması[3] ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile NATO Genel Sekreteri Rutte’nin mesajlarını ifşa etmesi[4], ABD Maliye Bakanı Bessent’in Avrupa “zayıf” olduğu için Grönland’ı kendilerinin almaları gerektiğini söylemesi[5], Beyaz Saray Genel Sekreter Yardımcısı Steven Miller’in “Avrupa kendini yok ediyor” demesi[6] ve JPMorgan CEO’sunun Trump yönetimine toz kondurmayıp Davos “elitlerini” eleştirmesi[7] ABD emperyalizminin Trump nezdindeki nobranlığını gözler önüne seriyor.

Trump’ın ve ABD emperyalizminin nobranlığına karşı Avrupa’da da sesler yükseliyor. Trump’ın Davos’ta dayattığı ve imzalarını attırdığı “Gazze Barış Kurulu”na Avrupa ülkelerinin mesafeli durması[8], Avrupa’da “Amerikan rüyamız sona erdi” düşüncesinin yayılması[9], Avrupa Birliği’nin ABD’ye karşı ticari yaptırım misillemelerini gündeme alması[10], Avrupa’nın nükleer caydırıcılığa yönelme arayışları[11] ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in ABD’nin Grönland tehdidine Avrupa’nın “birleşik, orantılı ve kararlı” cevap vereceğini ifade etmesi[12] Avrupa’nın kendi stratejik bağımsızlığını aradığını ve yeni bir direnç hattı kurmaya çalıştığını gösteriyor.

Çin ve Süreç

Öte yandan bu “kopuş” süreci, Çin’in Avrupa’daki gelişmelere etkisini artırıyor.

Trump’ın hamlelerine karşı Batı ülkelerinin Çin ile ilişkilerini güçlendirmeye çalışmaları[13] dikkat çekiyor. Trump’ın “Gazze Barış Kurulu”na katılması için Kanada’ya yaptığı daveti geri çekmesinde, Carney’in Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşerek ikili ilişkileri geliştirme çabasının etkili olması ve Macron’un Çin ile “yeniden dengelenme” vurgusu yapması[14] önümüzdeki dönemde Pekin’in Avrupa’ya daha fazla ilgi göstermesine zemin hazırlayabilir.

Bütün bunlarla birlikte Avrupa ile ABD arasındaki “kopuş”un sancılı bir süreç olarak devam edeceği görülüyor.

Avrupa’nın ABD doğalgazına bağımlılığının artması[15], Almanya Şansölyesi Merz’in “radikal reform” çıkışında bulunarak NATO’nun Danimarka ve Grönland’ı “Rusya’ya karşı” koruyacağını belirtmesi[16], Davos’ta varılan anlaşma neticesinde Trump’ın gümrük vergisi tehdidini geri çekmesi[17], BlackRock CEO’su ve Dünya Ekonomik Forumu (WEF) geçici başkanı Larry Fink’in “işbirliği yapmazsak Çin kazanır” diyerek kapitalizmin devamı için “paydaş kapitalizmini” öne çıkarması[18] ilişkilerin bir anda koparılamayacağına işaret ediyor. Tabii bu süreç, emperyalist güçler arasındaki paylaşım ve hegemonya mücadelesinin şiddetlenmesine bağlı olarak şekillenecektir.

---

[1] https://www.ft.com/content/7d9609d4-14cd-4b0c-b48c-0b3f2e4f6611

[2] https://www.newsweek.com/us-tells-davos-globalization-failed-us-11392980

[3] https://harici.com.tr/trumptan-davosta-gronland-ultimatomu/

[4] https://www.forbes.com/sites/siladityaray/2026/01/20/trump-shares-private-texts-sent-by-macron-and-nato-secretary-general-on-greenland/

[5] https://www.reuters.com/world/europe/us-needs-greenland-because-european-weakness-bessent-says-2026-01-18/

[6] https://www.jordannews.jo/Section-111/All/White-House-Europe-Is-Slowly-Destroying-Itself-48310

[7] https://fortune.com/2026/01/21/jamie-dimon-davos-making-world-better-place/

[8] https://www.politico.eu/article/europe-backs-away-from-donald-trumps-board-of-peace-gaza/

[9] https://harici.com.tr/avrupa-baskentlerinde-stratejik-kirilma-amerikan-ruyamiz-sona-erdi/

[10] https://harici.com.tr/abden-abdye-gronland-misillemesi-93-milyar-euroluk-ticari-yaptirim-gundemde/

[11] https://www.nbcnews.com/politics/white-house/doubting-us-resolve-europe-looks-bolster-nuclear-arsenal-rcna254925

[12] https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_26_150

[13] https://www.german-foreign-policy.com/news/detail/10273

[14] https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-special-address-by-emmanuel-macron-president-of-france/

[15] https://www.politico.eu/article/europe-soaring-dependence-us-gas-imports/

[16] https://www.viory.video/en/videos/a3434_22012026/we-will-protect-denmark-greenland-the-north-from-threat-posed-by-russia-merz-at-davos

[17] https://harici.com.tr/abd-gronland-anlasmasi-ile-ne-alacak/

[18] https://www.axios.com/2026/01/19/davos-larry-fink-opening-remarks-blackrock